Şellak helal mi?
Şellak, Hindistan ve Tayland'da küçük bir böceğin ağaç dallarına bıraktığı bir reçinedir. Temizlenip çözüldükten sonra draje çikolataların, jelibonların, kahve çekirdeklerinin, narenciyenin ve tabletlerin üzerindeki parlak kaplamaya dönüşür. Almanya'daki etiketlerde Schellack ya da E904 olarak geçer. Âlimler bu konuda farklı düşündüğü için Helal Scan onu şüpheli (Mushbooh) gösterir ve kararı size bırakır.
Kısaca
Âlimler farklı görüştedir. Çoğunluk şellakı caiz görür, çünkü o böceğin kendisi değil, bal gibi böceğin salgıladığı bir maddedir. Malezya'nın helal otoritesi ve İngiltere'deki Halal Food Authority gibi bazıları ise caiz görmez. Helal Scan şellakı, iki görüşü de anlatan bir notla şüpheli gösterir. Paketteki helal sertifika logosu bu soruyu kapatır.
Helal olup olmadığı neyden yapıldığına bağlıdır
Şellak Şüpheli: âlimlerin çoğu bu böcek reçinesini bal gibi bir salgı sayarak caiz görür, bazıları görmez; bu yüzden uygulama kararı size bırakır.
| Neyden yapılır | Hüküm | Neden |
|---|---|---|
| Lak böceği reçinesi (Schellack, şellak, E904) | Şüpheli | Âlimler farklı görüşte: bal gibi bir salgı mı, böcek ürünü mü |
| Aynısı, helal sertifika logosuyla | Helal | Bir sertifika kuruluşu ürünü kontrol etmiştir |
| Aynısı, vegan ya da vejetaryen ibaresiyle | Şüpheli | Bu ibare böcek sorusunu cevaplamaz |
| Yerine balmumu (E901) ya da karnauba mumu (E903) | Helal | Bal gibi bir arı salgısı ya da palmiye mumu |
Şellak nedir?
Lak böceği Hindistan ve Tayland'da ağaçlarda yaşar ve kendini bir reçineyle kaplar. Bu reçine dallardan kazınır, temizlenir ve pul haline getirilir. Alkolde çözülerek gıdanın üzerine püskürtülür ya da döner kazanlarda sürülür; alkol buharlaşır, geriye ince ve sert bir parlaklık kalır.
Almanya'daki paketlerde Schellack ya da E904 olarak, çoğunlukla Überzugsmittel (kaplama maddesi) ya da Glanzmittel (parlatıcı) kelimesinden sonra yazılır.
Şellak nerelerde kullanılır?
Draje çikolatalarda ve kaplamalı kuruyemişlerde, jelibonlarda ve diğer parlak şekerlemelerde, kahve çekirdeklerinde, tabletlerde ve vitamin haplarında, sakızda, elma ve narenciye kabuğunda. Açık satılan meyvenin içindekiler listesi yoktur; kaplamayı fiyat etiketi ya da kasa söyler. Unbehandelt (işlem görmemiş) diye satılan meyvede kaplama bulunmaz.
Âlimler neden farklı düşünüyor?
Şellakı caiz görenler onu bal ve balmumuna benzetir: böceğin bedeni değil, ürettiği bir maddedir ve böcek öldürülmeden elde edilir. Hanefi mezhebi bu gerekçeyle caiz görür; birçok sertifika kuruluşu da kabul eder. Caiz görmeyenler, aralarında Malezya İslami Kalkınma Dairesi ve İngiltere'deki Halal Food Authority, onu bir böcek ürünü sayar. Şafii mezhebinde böcek yemek caiz değildir; bu yüzden bu mezhebin âlimleri burada temkinlidir.
Görüşler aşağıda uygulamanın gösterdiği şekilde sıralanmıştır.
Uygulama ne gösterir?
- Schellack, şellak, E904: şüpheli; âlimlerin çoğunun caiz gördüğünü, bazılarının görmediğini anlatan bir notla.
- Pakette helal sertifika logosu: helal.
- Vegan ya da vejetaryen ibaresi: yine şüpheli. Şellak bir böcekten gelir ve bu ibare o soruyu cevaplamaz.
- Diğer yaygın kaplamalar balmumu (E901) ve karnauba mumu (E903): işaretlenmez.
Şellak ile karmin aynı şey değil
İkisi de böceklerden gelir ve sık sık birlikte anılır. Karmin ezilmiş böceğin kendisinden yapılır ve uygulama onu helal değil gösterir (bkz. Karmin helal mi?). Şellak ise böceğin geride bıraktığı bir reçinedir; âlimlerin çoğunun onu farklı değerlendirmesinin nedeni budur.
Âlimlerin görüşü
Mezhepler
Sertifika kuruluşları
Fetva kurulları, âlimler ve diğer kaynaklar
Yalnızca yayımlanmış bir kaynağı olan görüşler listelenmiştir. Uygulamamız şellakı, paket helal logosu taşımadıkça, iki görüşü de anlatan bir notla şüpheli gösterir.
Sık sorulan sorular
E904 helal mi?
E904 şellaktır. Âlimler farklı görüştedir: çoğu onu bal gibi bir böcek salgısı sayarak caiz görür, bazıları görmez. Helal Scan, paket helal sertifika logosu taşımadıkça onu şüpheli gösterir.
Şellak vegan mı?
Hayır, bir böcekten gelir. Yanındaki vegan ya da vejetaryen ibaresi uygulamanın sonucunu değiştirmez.
Draje çikolatalar helal mi?
Kaplama maddesine bakın. Şellak (E904) şüphelidir; balmumu (E901) ve karnauba mumu (E903) işaretlenmez. Barkodu okutun, uygulama her içeriği kontrol etsin.
Mumlanmış limonlar helal mi?
Kaplama kabuğun üzerindedir ve çoğunlukla şellak, balmumu ya da karnauba mumudur. Kabuğu kullanacaksanız kaplamasız olan, „unbehandelt“ yazan meyveyi alın.
Şellak ile karmin aynı şey mi?
Hayır. Karmin ezilmiş böcekten yapılır ve Helal Scan'de helal değildir. Şellak böceğin salgıladığı bir reçinedir ve âlimler bu konuda farklı görüştedir.