Peynir mayası helal mi?
Peynir mayası, sütü pıhtılaştırıp peynire dönüştüren enzimdir. Hayvansal maya genç buzağıların midesinden gelir; mikrobiyal maya ise mikroorganizmalar tarafından, hiç hayvan kullanılmadan üretilir. Helal Scan peynir mayasını domuzdan gelmedikçe helal kabul eder ve paket kaynağı açık bıraktığında bunu söyler.
Kısaca
Helal Scan'de evet, domuzdan gelmedikçe. Mikroorganizmalardan, bitkilerden ya da buzağı gibi helal bir hayvandan elde edilen maya helal kabul edilir. Paket hayvanı yazmıyorsa uygulama sonucu bir notla gösterir. Domuz mayası helal değildir. Uygulama burada Hanefi görüşünü izler; diğer mezhepler İslami usule göre kesilmemiş hayvandan alınan mayayı farklı değerlendirir (aşağıya bakın).
Peynir mayası nedir?
Peynir mayası sütü pıhtılaştıran bir enzim karışımıdır: süt proteinini öyle parçalar ki süt katı pıhtıya ve sıvı peynir altı suyuna ayrılır. Pıhtıdan peynir olur. Mayanın en önemli etken maddesine kimozin denir.
Geleneksel olarak maya, henüz süt emen genç geviş getirenlerin, çoğunlukla buzağıların dördüncü midesinden elde edilir. Bugün maya mikroorganizmalarla da üretilir.
Hayvansal, mikrobiyal ve vejetaryen maya
- Hayvansal maya buzağıların, daha seyrek olarak kuzu ya da oğlakların midesinden gelir. Almanya'daki paketlerde Kälberlab, Kalbslab (buzağı mayası) ya da tierisches Lab (hayvansal maya) yazar. Domuzdan gelen maya Schweinelab'dır.
- Mikrobiyal maya küfler ya da bakteriler tarafından üretilir; fermantasyonla üretilen kimozin (FPC) de bu gruba girer. Hiç hayvan kullanılmaz. Pakette: mikrobielles Lab, Lab mikrobiellen Ursprungs.
- Bitkisel maya örneğin devedikeninden ya da incirden elde edilir. Nadirdir.
- Vejetaryen maya ayrı bir hammadde değil, mikrobiyal ya da bitkisel mayanın bir adıdır.
Paketlerde maya nasıl yazılır, uygulama ne gösterir?
Helal Scan içindekiler listesini okur ve Almanya'daki paketlerde geçen her yazımı şöyle değerlendirir:
- mikrobielles Lab, Lab (mikrobiell), bitkisel, vejetaryen ya da helal maya, fermantasyonla üretilmiş kimozin: helal, notsuz.
- Labaustauschstoff (maya yerine geçen madde): uygulama onu mikrobiyal maya gibi okur. Helal, notsuz.
- Kälberlab, Kalbslab, Rinderlab, Lammlab, Ziegenlab, Lab (Kalb): helal; mayanın helal bir hayvandan geldiğini ve mezheplerin farklı düşündüğünü anlatan bir notla.
- Lab, Labferment, Labextrakt, tierisches Lab: hayvan belirtilmemiş. Helal; paketin mayanın domuzdan mı yoksa helal bir hayvandan mı geldiğini söylemediğini ve Avrupa peynirlerinde mayanın neredeyse her zaman buzağı ya da mikrobiyal kaynaklı olduğunu anlatan bir notla.
- Schweinelab ya da Lab (Schwein): helal değil.
- Paket kendi mayası için helal değil diyorsa: şüpheli (Mushbooh), çünkü maya o zaman domuzdan olabilir.
- ohne Lab ya da ohne tierisches Lab (mayasız, hayvansal mayasız): maya notu yok.
Not sonucu değiştirmez. Uygulamada nota dokunduğunuzda mezheplerin görüşleri açılır (aşağıda). Uygulama diğer bütün içerikleri kendi başına değerlendirir: bir peynirde jelatin de varsa sonucu jelatin belirler.
Listesinde maya yazmayan peynir ve skyrda vejetaryen ya da vegan ibaresi maya sorusunu cevaplar ve not görünmez. Açıkça yazılmış hayvansal mayanın yanındaki vejetaryen ibaresi paketle çelişir; uygulama o ibarenin listedeki başka bir şeyi temize çıkarmasına izin vermez, mayanın kendisini ise yukarıdaki gibi okur.
Mezhepler ne diyor?
Peynir mayası konusunda mezhepler gerçekten farklı düşünür. Uygulamanın âlim görüşleri özeti onları şöyle sıralar:
- Hanefi mezhebi (Ebu Hanife) ve İbn Teymiyye: caiz. Mayadaki enzim hayvanla birlikte „ölmez“; bu yüzden temiz kalır ve peynirde sorun yoktur. Şart: domuz dışındaki her kaynak. (IslamQA 2841)
- Maliki ve Şafii (çoğunluk) ile Hanbeli: caiz değil. İslami usule göre kesilmemiş bir hayvandan alınan maya necistir; dolayısıyla peynir de necistir. Şart: helal kesilmiş hayvandan maya. (Islamweb 347143)
- IslamQA (Şeyh M. el-Müneccid): şüpheli. İki görüş de geçerlidir; kaynak bilinmiyorsa ihtiyaten kaçınmak daha iyidir. (IslamQA 115306)
- Mikrobiyal, bitkisel ve FPC maya: Malezya İslami Kalkınma Dairesi (JAKIM), Halal Food Authority (İngiltere) ve sertifika kuruluşlarının çoğu: caiz. Hayvansal olmayan ve fermantasyonla üretilen kimozin (FPC) sertifika kuruluşlarınca helal kabul edilir. (HFA SSS)
Helal Scan peynir mayasında Ebu Hanife'nin görüşünü izler. Nota dokunduğunuzda uygulama, bunun Hanefi mezhebine göre caiz olduğunu; Maliki ve Şafii mezheplerinin ve Hanbeli mezhebindeki iki görüşten birinin İslami usule göre kesilmemiş bir hayvandan alınan mayaya izin vermediğini; domuzdan alınan mayanın ise hiçbir mezhepte caiz olmadığını gösterir. Başka bir mezhebi izliyorsanız mikrobiyal mayaya bakın ya da üreticiye sorun.
Hangi peynirler mayayla yapılır?
Yarı sert ve sert peynirlerin çoğu mayayla yapılır: Gouda, Edam, Emmental, Bergkäse, Cheddar ve Parmesan gibi; mozzarella da öyle. İçindekiler listesi mayayı her zaman yazmaz. Bu yüzden Helal Scan, listesinde maya yazmayan bir peynirde de kaynağın açık olduğunu söyleyen notu gösterir. Uygulama skyrı da peynir gibi değerlendirir.
Parmigiano Reggiano ve Grana Padano için koruma altındaki menşe kuralları buzağı mayası şart koşar. Paket buzağıyı yazıyorsa uygulama helal hayvan notunu, yalnızca „Lab“ yazıyorsa kaynağın açık olduğu notunu gösterir.
Frischkäse (krem peynir), Quark (kuark, bir tür taze süzme peynir) ve cheesecake maya notu taşımaz: krem peynir ve Quark çoğunlukla kültür ve asitle kesilir. Paket yine de maya yazıyorsa, örneğin „Frischkäse (Milch, Lab)“, not diğer peynirlerdeki gibi görünür.
Peynir altı suyu ne olacak?
Peynir altı suyu (Molke) ve tatlı peynir altı suyu tozu (Süßmolkenpulver) peynir yapımının yan ürünleridir; dolayısıyla maya sorusu da onlarla gelir. Helal Scan peynir altı suyunu helal sayar: sütün bir yan ürünüdür ve listedeki peynir altı suyu satırı arkasındaki mayayı söyleyemez. Listede domuz ya da maya açıkça yazıyorsa yukarıdaki kurallar geçerlidir. Ayrıntılar: Peynir altı suyu helal mi?
Sık sorulan sorular
Hayvansal peynir mayası nedir?
Genç geviş getirenlerin, çoğunlukla buzağıların midesinden elde edilen ve peynir yapımında sütü pıhtılaştıran bir enzimdir. Almanya'daki paketlerde Kälberlab, Kalbslab ya da tierisches Lab diye geçer.
Hayvansal peynir mayası helal mi?
Helal Scan'de, domuzdan gelmedikçe evet. Uygulama Hanefi görüşünü izler ve paket hayvanı yazmadığında bir not gösterir. Maliki ve Şafii mezhepleri ile Hanbeli mezhebindeki iki görüşten biri, İslami usule göre kesilmemiş bir hayvandan alınan mayaya izin vermez.
Mikrobiyal peynir mayası helal mi?
Evet. Mikrobiyal maya hayvandan hiçbir şey içermez ve helal sertifika kuruluşları onu kabul eder. Uygulama onun için not göstermez.
Uygulama Labaustauschstoff'u nasıl değerlendirir?
Onu mikrobiyal maya gibi okur ve not göstermez. Yanında domuz yazıyorsa ürün helal değildir.
Listesinde maya yazmayan peynir helal mi?
Yarı sert ve sert peynirler, liste yazmasa da çoğunlukla mayayla yapılır. Başka işaretlenen bir şey yoksa Helal Scan böyle bir peyniri, mayanın kaynağının açık olduğunu söyleyen bir notla helal gösterir. Krem peynir ve Quark bu notu almaz.