Peynir altı suyu helal mi?
Peynir altı suyu (whey), süt peynire ya da kuarka (Quark) dönüşürken geriye kalan sıvıdır. Kurutulunca peynir altı suyu tozu, süzülünce whey protein olur. Çoğu peynir altı suyu mayayla kesilmiş peynirden gelir; bu yüzden peynir mayası sorusu da onunla birlikte gelir. Helal Scan peynir altı suyunu helal sayar ve nedenini kısa bir notla açıklar.
Kısaca
Helal Scan'de evet. Peynir altı suyu sütten gelir ve uygulama arkasındaki peynir mayasını, mayanın kendisini nasıl değerlendiriyorsa öyle değerlendirir: domuzdan değilse helal. Almanya'daki paketlerde Molke yazan bir satır kullanılan mayayı söyleyemez; uygulama bunu bir notla belirtir. Liste domuz yazıyorsa ya da başka bir içerik işaretleniyorsa sonucu o belirler. Maliki, Şafii ve Hanbeli mezhepleri, İslami usule göre kesilmemiş bir hayvanın mayasıyla yapılan peynirden çıkan peynir altı suyunu farklı değerlendirir (aşağıya bakın).
Helal olup olmadığı neyden yapıldığına bağlıdır
Peynir altı suyu Helal: Helal Scan'de, çünkü sütten gelir ve arkasındaki maya domuzdan değilse kabul edilir.
| Neyden yapılır | Hüküm | Neden |
|---|---|---|
| Mikrobiyal mayayla kesilmiş peynir | Helal | Hayvan kullanılmaz |
| Buzağı mayasıyla kesilmiş peynir | Helal | Uygulamanın izlediği Hanefi görüşü; diğer mezhepler farklı düşünür |
| Kuark (Quark) ya da krem peynir (ekşi peynir altı suyu) | Helal | Mayayla değil, kültür ve asitle kesilir |
| Maya belirtilmemiş (Molke, Molkenpulver) | Helal | Paketin mayayı söyleyemediğini belirten bir notla |
| Liste domuz mayası (Schweinelab) yazıyor | Haram | Domuz |
Peynir altı suyu nedir?
Süt, maya ya da asitle kesilince katı pıhtıya, yani peynire ya da kuarka dönüşecek kısma ve sarımsı bir sıvıya ayrılır: peynir altı suyuna. Bir kilo peynirden geriye yaklaşık dokuz litre peynir altı suyu kalır. Tatlı peynir altı suyu mayayla kesilmiş peynirden; ekşi peynir altı suyu ise mayayla değil kültür ve asitle kesilen kuark, krem peynir ve süzme yoğurttan gelir.
Almanya'daki paketlerde Molke (peynir altı suyu), Molkenpulver (peynir altı suyu tozu), Süßmolkenpulver (tatlı peynir altı suyu tozu), Molkenerzeugnis, Molkenprotein ya da Molkenpermeat olarak yazılır. Süt şekeri laktoz da peynir altı suyundan üretilir.
Peynir mayası sorusu
Peynir altı suyu, peyniri kesen mayanın sorusunu da taşır. Sertifika kuruluşları, bugün endüstriyel peynir altı suyunun çoğunun mikrobiyal maya ya da fermantasyonla üretilmiş kimozinle, yani hiç hayvan kullanılmadan kesilmiş peynirden geldiğini belirtir. Bir kısmı ise hâlâ buzağı mayasıyla kesilmiş peynirden gelir.
Helal Scan peynir mayasında Hanefi görüşünü izler (bkz. Peynir mayası helal mi?): domuz dışındaki her hayvandan elde edilen maya kabul edilir; dolayısıyla peynir altı suyu da. İçindekiler listesindeki peynir altı suyu satırı hangi mayanın kullanıldığını söyleyemez; uygulamanın notu da tam olarak bunu söyler. Liste domuz mayası (Schweinelab) yazıyorsa ürün helal değildir.
Whey protein helal mi?
Whey protein, suyun, laktozun ve yağın büyük kısmı süzülerek ayrılmış peynir altı suyudur. Uygulama Molkenprotein ve Molkeneiweißkonzentrat yazan satırları diğer peynir altı suları gibi değerlendirir. Bir protein tozunda sonucu çoğu zaman diğer içerikler belirler: genel bir Aroma, üretici cevap verene kadar ürünü şüpheli yapar (bkz. Aroma helal mi?); kapsüller ya da eklenmiş kolajen de kendi sorusunu getirir. Kutuyu okutun, uygulama her satırı kontrol etsin.
Uygulama ne gösterir?
- Molke, Molkenpulver, Molkenprotein: helal; çoğunlukla paketin peynir altı suyunun arkasındaki mayayı söylemediğini anlatan bir notla.
- Laktose (laktoz): helal, aynı notla.
- Liste Schweinelab (domuz mayası) yazıyor: helal değil.
- Aroma, jelatin ya da kolajen gibi başka bir içerik işaretleniyor: sonucu o içerik belirler.
Âlimlerin görüşü
Mezhepler
Sertifika kuruluşları
Fetva kurulları, âlimler ve diğer kaynaklar
Yalnızca yayımlanmış bir kaynağı olan görüşler listelenmiştir. Uygulamamız peynir altı suyunu helal gösterir ve paketin arkasındaki mayayı söylemediğini bir notla belirtir.
Sık sorulan sorular
Peynir altı suyu helal mi?
Helal Scan'de evet. Sütten gelir ve uygulama arkasındaki mayayı, mayanın kendisi gibi değerlendirir: domuzdan değilse helal. Almanya'daki paketlerde Molke yazıyorsa bir not, paketin mayayı söylemediğini belirtir.
Whey protein helal mi?
İçindeki peynir altı suyu Helal Scan'de helaldir. Listenin geri kalanına bakın: genel bir aroma, üretici cevap verene kadar protein tozunu şüpheli bırakır; kapsüller ya da kolajen ayrıca kontrol edilmelidir.
Süßmolkenpulver (tatlı peynir altı suyu tozu) helal mi?
Helal Scan'de evet. Tatlı peynir altı suyu mayayla kesilmiş peynirden gelir ve uygulama Süßmolkenpulver yazan satırı diğer peynir altı suları gibi değerlendirir. Türkçe yazılmış listelerde uygulama bu sözcüğü henüz her zaman tanımıyor.
Laktoz helal mi?
Helal Scan'de evet, Almanya'daki paketlerde Laktose olarak yazıldığında. Laktoz peynir altı suyundan elde edilen süt şekeridir; uygulama onu peynir altı suyu gibi, aynı notla değerlendirir. Türkçe „laktoz“ kelimesini uygulama henüz her zaman tanımıyor.
Bütün mezhepler peynir altı suyunu kabul ediyor mu?
Hayır. Hanefi mezhebi domuz dışındaki her hayvanın mayasını, dolayısıyla peynir altı suyunu da kabul eder. Maliki, Şafii ve Hanbeli mezhepleri, İslami usule göre kesilmemiş bir hayvanın mayasıyla yapılan peynirden çıkan peynir altı suyunu necis sayar. Bu mezheplerden birini izliyorsanız mikrobiyal mayayla yapılmış peynirden gelen peynir altı suyunu tercih edin ya da üreticiye sorun.